Budaya
Ini Hasil Lengkap Simbol-simbol yang Muncul Dalam Pembukaan Cupu Kyai Panjala
Panggang,(pidjar-com-525357.hostingersite.com)– Gunungkidul kaya akan tradisi dan budaya yang masih dilestarikan oleh masyarakat. Salah satu budaya yang hingga saat ini masih terus dijalankan setiap tahunnya adalah Bukaan (Pembukaan) Cupu peninggalan Kiai Panjolo yang berada di Dusun Mendak Girisekar Panggang Gunungkidul. Selasa (10/10/2022) diri hari dilaksanakan pembukaan cupu atau guci yang dibungkus dengan berlapis-lapis kain kafan, hasilnya ada puluhan gambar yang muncul dan dibacakan.
Sejak Selasa pagi warga setempat telah sibuk memasak dan menyiapkan uborambe untuk kegiatan budaya ini. Menjelang sore semakin ramai bahkan hingga malam tadi sejumlah tokoh hadir untuk menyaksikan prosesi ini. Sebelum acara ini dimulai, dilakukan kenduri terlebih dahulu, sekitar pukul 21.00 WIB dimulai dengan dahar (makan) terlebih dahulu.
Makan merupakan hal yang wajib dilakukan oleh warga yang hadir. Kemudian sekitar pukul 00.30 WIB acara inti pembukaan cupu panjala mulai dilakukan, satu persatu kain putih dibuka dan diteliti oleh keturunan Kyai Panjala.
Upacara pembukaan Cupu Kiai Panjolo dipimpin Dwidjo Sumarto yang merupakan trah keturunan Kiai Panjolo. Sedang 48 simbol yang ditemukan dalam bentuk gambar maupun benda serta kondisi kain. Konon, simbol-simbol tersebut banyak dipercaya sebagai perlambang kejadian alam dalam satu tahun ke depan.
Adapun simbol yang ditemukan yakni :

1. Sisih kidil kulon ana huruf L
2. Sisih kulon gambar keris
3. Sisih wetan ana gambar ndas singo
4. Sisih lor wonten bocah rambute.mhambyang-ambyang
5. Kemulipun selembar trotol-trotol
6. Sisih lor enten piyantun utawi priyayi sepuh wadon ngagem jubah (tradisi) ungkik-ungkik
7. Sisih lor kilon ono gambat eit gedhe tanpo godong, istilahe mbrunduli
8. Kidul wetan ana gambar kewan tikus
9. Sisih kulon ana gambar pewayangan yaiku Prabu Baladewa
10. Sisih lor ana huruf T, N, I, T
11. Sisih kidul kulon ana gambar sawijining angka 4
12. Sisih lor anagambar pawestri padha adu arep
13. Kidul wetan ana gambar sirah utawa ndas sapi
14. Kemule selembar nglemek utawi teles
15. Sisih wetan ana gambar bintang 3
16. Sandinge bintang 3 ana tokoh pewayangan bethara guru
17. Sisih kidul kulon ana gambar pewayangan bethara kresna
18. Sisih kidul wetan ana telapak kaki mbun kanan mbuh kiti ana tapak sikil
19. Sisih lor ana gambar wong wadon sing ngagem rukuh karo ngagem obor
20. Kidul wetan ana setunggaling pulau, pulau ndi aku ora mudheng
21. Sisih lor kulon ana gambar pewayangan bethara burna ing saka lima
22. Sisih lor wetan ana huryd I, G, W
23. Kidul wetan kemule trotol-trotol
24. Sisih kidul ana gambar jago marepe marep ngulon
25. Sisih kilon ana sirah utawi ndas jaran
26. Sisih kidul ana sirah wong wadon, marepe ngarep ngidul
27. Sisih kulon ana gambar bethara guru
28. Sisih lor ana gambar lele gedhe banget, kira-kira 2 meter
29. Sisih lor ana angka 89
30. Sisih wetan ana angka 11
31. Sisih wetan ana sirah wong madep ngidul
32. Sisih lor ana huruf AD
33. Sisih Kidul ana gambar wong madep ngetan, ngedep gelas kosong
34. Kidul wetan ana gambar wedhus madep ngidul
35. Sisih lor ana bocah sing telanjang kurang luwihe 5 tahun
36. Sisih wetan ana gambar manuk merak
37. Sisih kulon ana gambar celeng madepe madep ngetan
38. Sisih kidul ana woh jambu
39. Sisih wetan ana angka 2 kuwalik
40. Sisih kulon ana angka 23
41. Sisih wetan ana gambar archa budha kalian telapak tangan
42. Sisih kidul ana gambar suno utawi gagu
43. Sisih wetan ana tulisan arab ro lan wawu
44. Sisih kulon ana gambar bajing marep ngalor
45. Sisih kidul ana gambar wong olahraga senam
46. Jumlah kemul teles utawi nglemek setunggal, dumugi peti kemulipun garing kemrisik
47. Sisih kulon ana gambar lalat utawi laler mati
48. Sisih wetan ana gambar bedil laras panjang (dowo) mapan ning sisib wetan cerak peti.
Saat peti dibuka, tiga cupu atau guci yaitu Semar Kinandu, Kentiwiri, dan Palang Kinantang semuanya tertib jejeg.
“Mugo-mugo pratanda pralampita ora ana bab sing elek. Panuwun kulo lan panjenengan keluarga pundi kemawon pinaringan ayem tentrem. Meniko mangkih mboten wonten penggebekan kados tahun-tahun sederengipun covid19,” ucap Dwijo Sumarto.
-
Kriminal4 minggu yang laluDisiksa Dari Dipukuli Hingga Lukanya Dilumuri Garam, Remaja 17 Tahun Mengaku Sempat Diancam Ditembak Oknum
-
Peristiwa4 minggu yang laluPerempuan Muda di Ponjong Ditemukan Meninggal Dunia dengan Seutas Tali Dipohon
-
Sosial3 minggu yang laluKisah Sedih Andheng Pasca Kecelakaan, Saat di RS Nurohmah Hanya Dijahit Telinga, Ternyata Patah Tulang Belakang dan Terancam Lumpuh
-
Sosial7 hari yang laluKisruh Tunggakan Capai 85 Juta Dalam Dua Tahun Terakhir, Penyetoran Pembayaran PBB-P2 di Kalurahan Sawahan “Bocor”?
-
Uncategorized3 minggu yang laluMBG Libur, Harga Sembako Mulai Turun Drastis
-
Pemerintahan3 minggu yang laluDinas Bongkar Upaya Kecurangan Pendaftar SMP N 1 Wonosari, Dari ASN Manipulasi Data Bansos Hingga Gunakan Sertifikat Palsu
-
Uncategorized1 minggu yang laluSuhu Terendah di Gunungkidul Capai 19 Celcius
-
Peristiwa4 minggu yang laluDalam Posisi Terduduk, Lansia 81 Tahun Ditemukan Gantung Diri di Belakang Rumah
-
Peristiwa3 minggu yang laluRS Nur Rohmah “Cuek” di Tengah Operasi-operasi Yang Harus Dijalani Andheng, Keluarga Pilih Tempuh Jalur Hukum
-
Uncategorized3 hari yang laluTragis, Wanita Muda Ditemukan Gantung Diri di Kamarnya
-
Peristiwa4 minggu yang laluDiserempet Pemotor Tak Dikenal di Baleharjo, Pemotor Wanita Luka Parah Terjun ke Tegalan
-
Pemerintahan4 hari yang laluProyek Pengeboran Bekah Gagal Total Karena Salah Anilisis, PDAM Tirta Handayani Diminta Gandeng Akademisi
